การตรวจน้ำลายหาเชื้อโควิด-19 ให้ผลเชื่อถือได้แค่ไหน ?

ในสมัยที่จะต้องดำรงชีวิตอยู่ท่ามกลางการเสี่ยงของการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสวัวโรที่นา 2019 (วัววิด-19) การดูแลตัวเองให้ดี เป็นหลักฐานของการปกป้องตัวเองให้พ้นจากการได้รับเชื้อที่ทำเป็นง่าย โดยจำเป็นต้องเคร่งและไม่ประมาทช่วงเวลาเดียวกันการตรวจค้นเชื้อวัววิดด้วยตัวเอง ก็เป็นอีกวิถีทางหนึ่งที่จะสามารถช่วยคุ้มครองป้องกันการแพร่ขยายของเชื้อได้ ซึ่งถ้ารู้ผลของการทดลองในพื้นฐานว่าติดโรค ก็จะสามารถเข้ารับการดูแลรักษาได้อย่างทันเวลา – อ่านบทความ การตรวจน้ำลายหาเชื้อวัววิด-19

การตรวจน้ำลายหาเชื้อวัววิด-19
ตรวจเช่นไร ได้ผลเชื่อถือได้มากแค่ไหน ?
เดี๋ยวนี้การตรวจค้นเชื้อวัววิดด้วยตัวเองด้วยชุดตรวจ Antigen Test Kit (ATK) เป็นแนวทางที่เริ่มมีการใช้กันอย่างล้นหลาม ซึ่งมีทั้งยังการตรวจโดยใช้การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากสารคัดเลือกหลั่งจากทางเท้าหายใจ จากข้างหลังโพรงจมูกข้างหน้า (nasal swab) แล้วก็การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย (saliva) แม้ผลของการทดลองแสดงผลลัพธ์ว่าติดเชื้อโรค ก็ควรจะมีการตรวจด้วย RT-PCR หรือ Real Time Polymerase Chain Reaction ถัดไป เพื่อเป็นการการันตีผลของการทดลอง

จุดเด่น การใช้น้ำลาย เป็นตัวอย่างสำหรับในการตรวจค้นเชื้อวัววิด-19
ดร.เอกวัฒน์ ผสมทรัพย์สิน* บอกว่า การใช้น้ำลายเป็นตัวอย่างสำหรับเพื่อการตรวจค้นเชื้อวัววิด-19 เป็นอีกแนวทางหนึ่งซึ่งสามารถทำเป็น โดยมีความเที่ยงตรง เทียบกับกรรมวิธีการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากข้างหลังโพรงจมูก มีคุณลักษณะเด่นก็คือใช้เครื่องใช้ไม้สอยน้อย ไม่ระคาย รวมทั้งเป็นกรรมวิธีการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างที่สบายมากมาย สามารถเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างได้ด้วยตัวเอง จากผลของการประเมินสมรรถนะชุดตรวจ ATK ด้วยแบบอย่างน้ำลาย ก็ได้ผลที่ไม่มีความต่าง จากการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากโพรงจมูก ทั้งชุดตรวจ ยังได้มีการนำเทคโนโลยีท้องนาโนคาร์บอนมาใช้ สามารถตรวจได้ในขั้นตอนเดียว ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้น้ำยาบัฟเฟอร์ ก็เลยช่วยทำให้การตรวจทำเป็นง่ายรวมทั้งสบายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

จุดเด่นของการตรวจ แบบเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย
จุดเด่นของการตรวจแบบเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลายเป็นความสบายสำหรับในการใช้งาน เพียงแค่เก็บน้ำลายอย่างถูกแนวทาง แล้วก็ใช้ชุดตรวจจุ่มลงในภาชนะเก็บน้ำลาย หลังจากนั้นรอคอยผลราว 15 นาที ก็สามารถทราบผลตอบแทนโดยทันที ในช่วงเวลาที่การใช้ไม้ swab (สว็อบ) สำหรับเพื่อการตรวจด้วยตัวเองนั้น ต้องใส่ไปตามแนวของฐานจมูกตรงๆเข้าไปจนกระทั่งสุด แล้วจึงหมุนไม้ swab เบาๆแล้วทิ้งเอาไว้สักประเดี๋ยวแล้วก็ค่อยๆดึงไม้ swab ออก ซึ่งหากตรวจผิดแนวทาง ก็จะรู้สึกกว่าใส่ไม้ swab ได้ไม่ลึก มักมีความรู้สึกเจ็บ รวมทั้งอาจจะส่งผลให้มีการเจ็บในโพรงจมูก หรือเลือดกำเดาไหลได้ รวมทั้งทำให้ผลที่เกิดจากการตรวจบางทีอาจคลาดเคลื่อน

“ในตอนที่มีการแพร่ระบาดมากมาย ภาควิชาแพทยศาสตร์โรงหมอรามาหัวหน้าได้รับผู้เจ็บป่วยที่ติดเชื้อโรคและก็คนป่วยที่ถูกสงสัยเยอะๆ ซึ่งระหว่างนั้นได้มีการทำศึกษาค้นคว้าเทียบ สำหรับในการใช้แบบอย่างเทียบระหว่าง การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากการเก็บเชื้อจากโพรงจมูกรวมทั้งเก็บเชื้อจากคอ ร่วมกับการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย เพื่อนำมาตรวจด้วยแนวทาง RT-PCR ซึ่งจากผลงานวิจัยสรุปได้ว่า แบบอย่างที่เก็บจากน้ำลาย จากโพรงจมูก แล้วก็คอได้ผลที่ใกล้เคียงกัน” ดร.เอกวัฒน์ กล่าวและก็เสริมว่า

“การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลายมีคุณลักษณะเด่นคือ คนเจ็บสามารถเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างได้เอง ลดการแพร่ขยายเชื้อ จากเพศผู้ป่วยไข้ไปสู่เจ้าหน้าที่ด้านการแพทย์ ซึ่งธรรมดาแล้ว สำหรับเพื่อการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างทั้งยังจากที่โพรงจมูกและก็คอ ผู้เก็บเนื้อเก็บตัวอย่างที่เป็นหมอหรือพยาบาล จึงควรใส่เครื่องคุ้มครองที่มีมาตรฐานสูง ซึ่งราคาแพงค่อนข้างจะแพงสำหรับในการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่าง ฉะนั้น การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างด้วยน้ำลาย ซึ่งคนเจ็บสามารถเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างได้เอง เก็บได้ง่าย สบาย ก็เลยช่วยทุ่นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการใช้งานเครื่องคุ้มครองป้องกันได้อีกด้วย”

แนวทางเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย
สำหรับเพื่อการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลายนั้นทำเป็นง่าย โดยให้คนตรวจเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างด้วยการ กระแอมกระไอให้มีน้ำลายออกมาจากคอผสมผสมกับน้ำลายในโพรงปาก ถุยน้ำลายลงในภาชนะรองรับที่ใส่อยู่ในกล่องชุดตรวจ แล้วหลังจากนั้นใช้ชุดตรวจตามวิธีการใช้งาน รวมทั้งเนื่องด้วยเป็นกระบวนการที่ไม่ระคาย เมื่อเทียบกับการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากโพรงจมูก ฉะนั้นวิธีการแบบนี้จะนำมาซึ่งการลดช่องทางสำหรับในการแพร่ไปเชื้อ จากเพศผู้ป่วยไข้หรือผู้ต้องสงสัย ไปยังหมอหรือพยาบาลที่มีบทบาทสำหรับในการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างด้วย

การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างน้ำลายให้ได้ประสิทธิภาพ
ข้อเสนอสำหรับในการเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างน้ำลายให้ได้ประสิทธิภาพหมายถึงคนตรวจควรจะงดเว้นการขัดฟัน งดเว้นการบ้วนปากด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อโรค งดเว้นการดื่มเครื่องดื่มแล้วก็กินอาหาร แล้วก็งดเว้นดูดบุหรี่ งดเว้นบดหมากฝรั่ง แล้วก็ชี้แนะให้บ้วนปากด้วยน้ำที่สะอาดก่อนเก็บเนื้อเก็บตัวอย่าง ขั้นต่ำ 30 นาที เพื่อได้น้ำลายสำหรับในการตรวจที่ยังมีเชื้อแปดเปื้อนอยู่ในจำนวนที่มากเพียงพอ

เหมาะสมกับผู้ใด ?
“การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย เป็นแนวทางการตรวจที่เหมาะกับคนสามัญ รวมทั้งเด็กรวมทั้งผู้สูงวัย แล้วก็ยังสามารถนำไปดัดแปลง ในเรื่องที่มีการระบาดในวงกว้าง และก็อยากเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจำนวนมากๆภายในช่วงระยะเวลาเร็ว เพราะเหตุว่าคนที่สงสัยว่าบางทีก็อาจจะติดเชื้อโรคสามารถตรวจคัดเลือกกรองพื้นฐานได้ด้วยตัวเอง ฉะนั้น การเก็บเนื้อเก็บตัวอย่างจากน้ำลาย ก็เลยเป็นอีกช่องทางหนึ่ง สำหรับในการตรวจวิเคราะห์เชื้อไวรัสวัววิด-19” ดร.เอกวัฒน์ กล่าวตบท้าย